Politiek Museum - 1
Er zijn in de loop der tijd opmerkelijke politieke besluiten of voorvallen geweest die een welhaast permanente indruk hebben achtergelaten.
In deze rubriek geven we de historie een plek.
Er zijn in de loop der tijd opmerkelijke politieke besluiten of voorvallen geweest die een welhaast permanente indruk hebben achtergelaten.
In deze rubriek geven we de historie een plek.
Het rode stempotlood
Het rode stempotlood werd in juli 1918 ingevoerd.
Bij de eerste verkiezingen onder algemeen mannenkiesrecht blijkt het tellen van de stemmen een hels karwei, doordat erg moeilijk in één oogopslag is te zien welk wit vlakje zwart is gemaakt op het stemformulier.
De burgemeester van Soest, J. De Beaufort, stelt het parlement daarom voor een rood potlood te gebruiken. Een andere sprekende kleur mag echter ook wel van hem.
De Tweede Kamer gaat akkoord met dit voorstel en sindsdien wordt met het rode potlood gestemd.
Het Kwartje van Kok
Het kwartje van Kok is de naamgeving van de accijnsverhoging op autobrandstof in Nederland die onderdeel uitmaakte van het pakket maatregelen uit de zogeheten Tussenbalans 1991 van het kabinet-Lubbers III, waarin Wim Kok Minister van Financiën was (en Staatssecretaris van Financiën Marius van Amelsvoort (CDA) uitvoerder van het plan tot accijnsverhoging was).
Reden
De reden van de invoering van Tussenbalans 1991 was om de tekorten op de rijksbegroting terug te dringen die ontstaan waren door economische stagnatie.
Aangezien dit pakket tevens maatregelen bevatte die de kosten van het openbaar vervoer zouden doen stijgen werd besloten tot een gelijke verhoging van de kosten van autogebruik via de accijnsverhoging.
De accijnsverhoging bedroeg 18,3 cent (8,3 eurocent) per liter ongelode benzine en 7 cent (3,18 eurocent) per liter voor diesel, exclusief btw.
Er is enkele malen door verschillende partijen getracht het kwartje afgeschaft te krijgen. Hierbij werden veelal argumenten gebruikt als zou het kwartje van Kok enkel als tijdelijke maatregel zijn ingevoerd en enkel om een tijdelijk tekort op de begroting te vullen. Dat was vooral in verkiezingstijd. Een daadwerkelijke afschaffing heeft het niet meer gehaald.
In het regeerakkoord van het kabinet-Balkenende II is afgesproken dat de opbrengst van het kwartje van Kok gebruikt wordt voor investeringen in wegen en voor het onderhoud van openbaar vervoer en vaarwegen.
In 2008 is een actiegroep opgericht om deze accijns van de brandstof af te krijgen, als compensatie voor de enorm gestegen olieprijzen.
Reden
De reden van de invoering van Tussenbalans 1991 was om de tekorten op de rijksbegroting terug te dringen die ontstaan waren door economische stagnatie.
Aangezien dit pakket tevens maatregelen bevatte die de kosten van het openbaar vervoer zouden doen stijgen werd besloten tot een gelijke verhoging van de kosten van autogebruik via de accijnsverhoging.
De accijnsverhoging bedroeg 18,3 cent (8,3 eurocent) per liter ongelode benzine en 7 cent (3,18 eurocent) per liter voor diesel, exclusief btw.
Er is enkele malen door verschillende partijen getracht het kwartje afgeschaft te krijgen. Hierbij werden veelal argumenten gebruikt als zou het kwartje van Kok enkel als tijdelijke maatregel zijn ingevoerd en enkel om een tijdelijk tekort op de begroting te vullen. Dat was vooral in verkiezingstijd. Een daadwerkelijke afschaffing heeft het niet meer gehaald.
In het regeerakkoord van het kabinet-Balkenende II is afgesproken dat de opbrengst van het kwartje van Kok gebruikt wordt voor investeringen in wegen en voor het onderhoud van openbaar vervoer en vaarwegen.
In 2008 is een actiegroep opgericht om deze accijns van de brandstof af te krijgen, als compensatie voor de enorm gestegen olieprijzen.
Teruggave
Door bevriezing van de accijns voor de eerste drie jaren na de invoering van het kwartje van Kok, is het volgens de overheid reeds aan de weggebruiker teruggegeven. Door aan het begin van een periode de reguliere cumulatieve verhogingen te heffen is er aan het eind van de periode geen verschil meer tussen de verschillende methodes en is de extra heffing slechts voor deze periode. Er waren echter geen structurele accijnsverhogingen gepland, en ook het renteverschil is niet in deze argumentatie meegenomen, dus is er binnen deze redenering geen sprake van werkelijk teruggeven van de gewonnen inkomsten uit deze maatregel.
Door bevriezing van de accijns voor de eerste drie jaren na de invoering van het kwartje van Kok, is het volgens de overheid reeds aan de weggebruiker teruggegeven. Door aan het begin van een periode de reguliere cumulatieve verhogingen te heffen is er aan het eind van de periode geen verschil meer tussen de verschillende methodes en is de extra heffing slechts voor deze periode. Er waren echter geen structurele accijnsverhogingen gepland, en ook het renteverschil is niet in deze argumentatie meegenomen, dus is er binnen deze redenering geen sprake van werkelijk teruggeven van de gewonnen inkomsten uit deze maatregel.
